Petrol Jokeri
Alexei Makartsev
Çeviren : Kamil
CENGİZ
Kaynak: Rheinische
Post, 13.01.2003
Bush Putin’in
petrolüne muhtaç. Amerikalılar Rusya’nın yardımıyla Suudi Arabistan petrolüne
daha az bağımlı olmak istiyorlar.
Rusya Devlet
Başkanı Wladimir Putin, Batı için güvenilir bir enerji partneri olma konusunda
söz verdi. Bu, bugünlerde Irak’a saldırması durumunda, petrol zengini Arap
devletleriyle ilişkilerinin kötüleşmesi ihtimali hesaplamak zorunda olan
Amerikalı dostu George Bush için özellikle önem arz ediyor. ABD, bundan dolayı
Rus petrolüne özel ilgi gösteriyor.
Halen dört Rus
petrol şirketi, gelecekteki ihracatlarını artırmak için, arktik liman
Murmansk’dan Batı Sibirya’nın petrol yataklarına uzanacak bir petrol boru
hattıyla yeni bir petrol terminali inşa ediyorlar.
Rusya, 4,5 Milyar
Dolar tutarındaki bu dev projenin bitimiyle, Amerikan petrol piyasasındaki
payını yüzde 1’den yüzde 13’e çıkaracak. Bütün sene boyunca buz kaplamayan
Rusya’nın tek abis limanında bugün sessizlik hakim, ancak bu en geç 2007’de
bitecek. Her hafta dört ila beş süper tanker 300.000 ton petrol yükleme
kapasitesi ile Murmansk’dan ayrılıp Amerikan kıyılarına yol alacaklar. Gerçi
Batı Sibirya petrolünün üretim masrafı, İran Körfezi’ndekilere oranla üç ila
dört kat daha pahalı. Ancak Rus Ekonomi Bakanlığı’na göre Rusya, ABD’ye daha
yakın olduğundan, Rus petrolünün maliyeti, Arap petrolünün yarısı kadar olacak.
Ham petrolün 90’lı
yılların sonunda tüm dünya ölçeğinde pahalılaşmasından sonra Rus petrol sanayisi
üç senedir bir yükseliş trendi gösteriyor. Petrol fiyatının dünya piyasasında 1
dolar artması, şirketlerin kasasına her yıl 28 Milyar Dolar girmesine neden
oluyor. Bir önceki senenin ilgili zaman dilimiyle kıyaslandığında Rusya’da
2002’nin başından itibaren üretim hacmi % 8,5 arttı. İhracat ise % 15 artış
kaydetti.
Amerikalıların Arap
dünyasındaki petrole ihtiyaçlarının artması Rusların işine geliyor, çünkü
önümüzdeki senelerde üretim hacmi yaklaşık yüzde sekiz daha artacak. Uzmanların
hesaplarına göre Rusya, 2010 yılında yaklaşık olarak 80 Milyon ton tutarında,
ülke içinde ihtiyaç hissedilmeyen ‘gereksiz’ petrole sahip olacak. Bu,
çoğunlukla Okyanus ötesine iletilecek. Suudi Arabistan halen en büyük petrol
ihracatçısı ve ardından Rusya geliyor; ama Moskova, 2010 yılında, Suudileri
birinci sıradan indirmek istiyor. Yaz mevsiminde ikinci büyük Rus şirketi Jukos,
Sibirya petrolüyle dolu bir süper tankeri Amerikan limanı Houston’a gönderdi.
Şirket yönetimine göre altı ‘prova nakliyatının’ ilki olan bu sefer, Amerikan
pazarı için sonunda ABD’nin OPEC petrolünden bağımsızlığını garanti altına almak
için ‘verimli bir partnerliğin ilk adımını’ sembolize ediyordu. Amerikan Enerji
bakanı Spencer Abraham, Yaz mevsiminde Moskova’da ‘Rusya küresel enerji
güvenliğinde anahtar bir rol oynuyor’ diyerek takdirlerini dile getiriyordu. İki
nükleer güç arasındaki ‘Enerji diyaloğu’ Bush ile Putin arasındaki her görüşmede
büyük bir rol oynuyor.
Rusya’nın iki
petrol devi Jukos ile Lukoil eski askeri limandaki terminalin inşasında 2500
işyeri ve 2500 ila 3600 kilometre uzunluğundaki petrol borusunun (planlanan
yolların bir tanesi doğrudan Beyaz Deniz’den geçiyor) masraflarının üçte ikisini
karşılayacaklar. Sibneft ve TNK firmaları geri kalan masrafları üstlenecekler.
Bitiminden sonra yılda yaklaşık 370.000 petrol Murmansk’dan gemilere yüklenecek.
Daha sonra Rus şirketler bu miktarı ikiye katlamak istiyorlar.
Dünyanın en büyük
petrol-ihracatçısı: Suudi Arabistan- günde 6,1 Milyon varilden fazla.
İkinci büyük
petrol-ihracatçısı: Rusya- günde 5,0 Milyon Barel
Rusya Almanya’nın
asıl petrol satıcısı – 29,61 Milyon ton petrol her gün Almanya’ya akıyor
(Senelik kullanım: 130 Milyon ton)
