H.Ahmet KEÇELİ/Yozgat

Soru 1: Yaşadığımız dünyada cereyan eden olayları anlamada zorlanıyoruz. Biz inanıyoruz ki, Allah (c.c.) kainatı yaratan, yöneten, yönlendiren ve hükmedendir.

Bir çok  müslüman yaşadığımız dönemde Amerika’nın süpergüç olduğunu, dünyayı yönettiğini, yönlendirdiğini ve idare ettiğini söylüyor. Bu yukarıdaki inançla bir çelişki meydana getirir mi?

Cevap: İnsan, hayat ve kainatı yaratmada hiçbir ortağı bulunmayan Allah; bütün varlıkları dilediği gibi yaratmıştır.

"Biz her şeyi bir kader ile yarattık" (54/49) buyurarak eşyaya dilediği özellikleri vermiştir. Her birinin var olması ve varlığını sürdürmesi için de değişmez yasalar koymuştur. Eşyaya sahip olmak, hükmetmek, istifade etmek için, bu yasalara uygun davranmak suretiyle ona sahip olma veya ondan istifade etme gücünü de insana bahşetmiştir.

İnsan bu özelliğini kullanarak bozkırı tarla yapmış, yabani hayvanları ehlileştirip sırtından, gücünden, etinden ve sütünden istifade etmiştir. Ağacı yakarak ısısından, yontarak kerestesinden faydalanmıştır.

Bahçenize dikeceğiniz bir meyve fidanı için bile Allah, uyulması gereken yasalar koymuştur. Bu yasalara uygun hareket etmediğiniz zaman o fidanın yeşermesi mümkün değildir. Ondan istifade etmenin yolu, Allah’ın bu konudaki koyduğu doğal yasalara uygun hareket etmekle mümkün olacaktır.

Bu yasaları değiştiremeyen insan, kabaran arzularını tatmin için seralar kurarak, dar bir alanda gerekli şartları yerine getirmiş, zemheride gül yetiştirmeyi, kışın yaz sebzelerini elde etmeyi başarmıştır. Burada bilmemiz gereken şey, insanın aklederek Allah’ın doğaya koyduğu yasaları dar bir zeminde yerine getirerek bunu başarmış olmasıdır.

Bir de işin pazar kısmı vardır. Bunun başarılmış olması yetmiyor. Kim daha çok üretir, kaliteyi yakalar, pazara arz ederse, piyasaya da o hakim olacaktır. Bunu kotaran şahıs, toplum, devlet veya millet her kim olursa olsun başarıya imzasını atacaktır.

Allah, doğaya değişmez, değiştirilemez  yasalar koyduğu gibi, toplumlar içinde değişmez yasalar koymuştur. Topluma ulaşmanın, onu ikna etmenin, ondan istifade etmenin, ve ona hükmetmenin yolu da bu yasaları tanımak ve onlara riayet etmekten geçmektedir.

Toplumlara ulaşmak için iki yol kullanılmıştır: birincisi ilahi nebevi tebliğ yolu. İkincisi ise beşeri, tağuti ve tiranlık yolu.       

İnsanları kendi cinsinden, kendi kavminden ve o kavmin dili ile hakka davet ettiren Allah; davetin yöntemini de kendisi belirlemiştir:

"Rabbinin yoluna hikmetle ve güzel öğütle çağır. Onlarla en güzel bir biçimde mücadele et..." (16/125)

"İyilikle kötülük bir değildir. Sen (kötülüğü) en güzel bir biçimde sav. O zaman seninle arasında düşmanlık bulunan kimse sıcak bir dost gibi olduğunu görürsün." (41/34)

"Allah’ın rahmeti sebebiyle sen onlara yumuşak davrandın. Eğer kaba ve katı yürekli olsaydın çevrenden dağılırlardı. Onları affet, onlara bağışlanma dile, iş hakkında onlara danış; fakat karar verdiğin zaman Allah’a güven, Allah kendisine güvenenleri sever." (03/159)

Elçilerin davetini kabul eden müminlere öğüdü ise şöyledir:

"Hepiniz birden Allah’ın ipine sarılın, ayrılmayın. Allah’ın size olan nimetini hatırlayın: hani birbirinize düşman idiniz de Allah kalplerinizi uzlaştırdı. Onun nimeti sayesinde kardeş oldunuz. Siz bir ateş çukurunun kenarında idiniz. Allah sizi oradan kurtardı. Doğru yola erişesiniz diye Allah size ayetlerini böyle açıklıyor." (03/103) Bir kalenin taşları gibi birbirine kenetlenmiş olan müminlerin kemiyetine değil keyfiyetine değer vererek;

Nice az toplulukları Allah nusratıyla destekleyerek (03/124/125) başarıya ulaştırmış ve alemlere üstün kılmıştır.

"Ey iman edenler! Sabredin, düşmanlarınızdan daha sabırlı olun, cihada hazır bulunun, Allah’a karşı gelmekten sakının ki, başarıya ulaşabilesiniz." (03/200) 

"Onlarla (kafirlerle) savaşın ki, Allah sizin ellerinizle onlara azap etsin ve onları rezil etsin. Sizi onlara üstün kılsın. İnanan toplumun gönüllerine su serpsin ve yüreklerin öfkesini gidersin. Allah dilediğinin tövbesini kabul eder. Allah bilendir, hikmet sahibidir." (09/14-15)

Bu şerefe ulaşmanın bedeli, Allah’ın ismini ilâ için cihada sarılmak iken, Cihadı bırakıp dünyevileşmenin sonucu ise zillettir. Ateş çukurunun kenarından kurtarılan bu toplum zaman içinde Allah’ın lûtfunu unutarak dünyanın geçici nimetlerine yönelmiş, hak ve adaleti ayakta tutmak için bir gayret göstermemiştir. Sonunda nefislerindekini (13/11) değiştirmiş olmaları nedeniyledir ki, Allah’ta onların halini değiştirip içinde bulundukları zillete düşürmüştür.

"Ey iman edenler Allah ve Rasulüne itaat edin, işittiğiniz halde ondan yüz çevirmeyin" (08/20) Bir de öyle bir beladan sakının ki o, içinizden sadece zulmedenlere isabet etmekle kalmaz, (hepinizi içine alır) biliniz ki, Allah’ın azabı pek şiddetlidir. (08/25)

"Ey iman edenler Allah’a ve Rasulüne hainlik etmeyin. Yoksa bile bile kendi emanetlerinize hıyanet etmiş olursunuz." (08/27)

İşte müslümanların coğrafyasında Amerika’yı söz sahibi yapan bu gerçektir.  Müslümanların kendi değerlerine (Allah ve Rasulüne) ihanet etmeleri, Allah’ın "şerefinizi verdim" buyurduğu kitabını hayatın dışına atmaları sonucu, kardeş kardeşe düşman olmuş, güç ve rüzgarları kalmamıştır.

Tağuti yöntemlerin insana sahip olması için her yol meşrudur. Dünyevileşen insanın dünya menfaati için satmayacağı değer yoktur. "Her insanın bir fiyatı vardır" sözü seküler insanın insana bakışını çok iyi anlatan bir ifadedir. Gerçekten inanan bir insan için hiçbir anlam ifade etmeyen bu anlayış, seküler insan için hayat felsefesidir. Çünkü mümin malını ve canını Cennet karşılığında Allah’a satmıştır. Bir kere elinden çıkan şey üzerinde asla tasarruf hakkı olmadığını bilir. Bu millet buna böyle inanmış iken kanını oluk oluk akıtmış, inandığı değerler için milyonlarca evladını şehit vermiş; ama mukaddesatını korumuştur.

Oktay Sinanoğlu’nun bu konuyla alakalı gördüğümüz şu beyanını da, son dönemde bu değerlerin kalıntısını göstermesi açısından önemli buluyoruz:

Yıllar önce Türkiye’ye  gönderilen bir CIA ajanı Türkiye’de yerli işbirlikçiler bulabilmek için çok gayret sarf ettiğini, fakat kimsenin böyle bir işe yanaşmadığına hayretle bakar. Ülkesine  dönünce bir roman yazar ve o romanda:

"Türkler, inançlarına ve ülkelerine o kadar bağlılar ki çok uğraştım ama bir tane işbirlikçi bulamadım" der." Konuya devam eden Sinanoğlu : " O, o zamandı şimdi istemediğin kadar" diyerek sözüne devam ediyor.

Ormanı kesen balta misali, onları güçlü,bizi güçsüz kılan da işte budur. Yoksa ABD on bin mil uzaktan gelip de Ortadoğu’da istediğini yapamazdı.

Hakkı söyleyen şairimiz şöyle dile getiriyor bu ızdırabımızı:

"Girmeden bir millete tefrika düşman giremez.

 Toplu vurdukça yürekler onu top sindiremez."

Enfal 25. ayette beyan edilen bela işte budur. Geldiği zaman insanların tümünü içine alır. Sadece zalimlere isabet etmez. İnsani değerleri yok eder. İnsanlığa kimliğini kaybettirir. Kimliğini kaybedenlerin ise şamar oğlanına dönmeleri muhakkaktır.

Osmanlı, Viyana kapılarına dayanınca, Roma Katolik kilisesi haçlı seferleri ilan eden bir politika izlemeye başlıyor. Martin Luther bu anlayışa karşı çıkarak şöyle söylüyor:

"Türkler Tanrı’nın falakasıdır. Tanrı günahlarından dolayı Hıristiyanları Türklerle cezalandırıyor. Kilisenin böyle bir misyonu yüklenmesi son derece yanlıştır. Savaşları prenslere bırakın, onlar savaşsınlar. Kilise, Hıristiyanları günahlarından kurtulmaya ve tanrının bağışlaması için dua etmeye çağırmalıdır. O zaman Tanrının bu cezası olan Türklerden kurtulabiliriz."

Benzeri sözleri Hz. Ömer sefere gönderdiği mücahitlere söylüyor:

"Sizler düşmanlarınızın çokluğundan korkmayın, günahlarınızdan korkun. Sizi düşmanlarınıza galip getiren şey düşmanlarınızın Allah’a olan isyanlarıdır. Allah sizlerin kılıçlarıyla onları cezalandırıyor. Eğer sizler de düşmanlarınız gibi Allah’a isyan ederseniz, o zaman Allah sizden desteğini çeker, size yardım etmez. O zaman da güçlü olan galip gelir. Biz hiçbir zaman düşmanlarımız kadar maddi güce ulaşmadık."

Dünyadaki gidişatı değiştirecek şey, nefislerindekini Allah’ın kitabında olanla değiştirmiş, Muhammedî bir anlayışa sahip, şeref ve izzeti Allah’tan (35/10) bekleyen, ondan başkasına kulluk etmeyen bir neslin ihyasıdır. İnsanlık tarihi bu gerçeğe defalarca tanık olmuştur. Yeter ki bu anlayışa ulaşmış bir topluluk bulunsun.

‘Hüküm Allah’a aittir. Allah kafirlere müminlerin aleyhinde asla fırsat vermeyecektir.(04/41) Bütün mes’ele mümin olabilmektir.

Sorunuzun "çelişki yok mu?" kısmına bundan sonra daha rahat cevap verebiliriz: Sorunuzdaki anlayışta çelişki yoktur. Kastedilen "yönetim", insanlara bırakılan ve insanın iradesi kapsamına giren işler cümlesindendir. Allah’ın iradesi dahilinde olan işlerden değildir. Allah insanı sorumlu tutması için bir takım işlerin (eliyle ayağı arasındaki yaptığı: inanma, inkar etme, zikir-küfür, helal-haram ve benzeri konularda ) icrasını insana bırakarak onu imtihan etmek (67/02) istemiştir. Bu nedenledir ki "Dileyen iman etsin dileyen inkar, ancak hesabı Allah’a aittir" buyurmuştur. Bu saha kulun sorumlu tutulduğu davranışların cereyan ettiği kısımla ilgilidir. Allah bu konularda hiçbir kulun iradesine müdahale etmediğini bildiriyor. Ancak peygamber ve kitap göndererek onları doğru olana çağırıyor. Gelenlerin kurtulacağını, gelmeyenlerin de kaybedeceğini açıkça bildiriyor. Tercihini Allah’tan yana yapan müminlere ise açıkça  yardım edeceğini de vaat ediyor. Ancak, müminlerin bu yardımı hak edecek konuma gelmeleri gerekiyor. Bütün gayret ve çabalar bu yardıma layık olacak topluluğu oluşturmaktır. Bu anlayış üzerinde kazanmak- kaybetmek, yaşamak-ölmek arasında hiçbir fark yoktur. Bu yolda mağlubiyet bile büyük bir başarıdır.  

Soru 2: Allah’ın Kudret ve Kadir sıfatının pratik hayata yansıması nasıldır? Önceki soruya bağlantılı olarak cevaplarsanız memnun oluruz.

Cevap: Kudret; güç yetirme, bir şeyi yapmaya muktedir olma anlamındadır. Bu açıdan bakıldığında Allah her şeye kadirdir. İstediğini yapan, var eden, yok eden, her şeyi bilen, gören, işiten, yaşatan, öldüren, dirilten, rızık veren, yeri ve göğü yaratan ve ayakta tutan, bütün varlıkları görüp gözeten, her işe hükmeden Allah’tır. "Ondan habersiz bir yaprak dahi yerini terk etmez."

"Gökleri ve yeri (kusursuz) yaratandır. O, bir işin olmasını dileyince, ona sadece "ol" der, o da hemen oluverir." (02/117) Bu oluveriş eşyaya verdiği özelliğe göre, dilerse bir anda dilerse ona takdir ettiği süre içinde olur. Örneğin; bir çocuk dokuz ayda olgunlaşıp dünyaya gelirken, bir çekirdek yıllar sonra meyve verecek bir fidan olabilecek özellikte yaratılmıştır. Dünyanın insanlar için yaşanabilir bir hale gelmesi için ise, süresini ancak Allah’ın bildiği kadar uzunca bir zaman geçtikten sonra bu hale gelmesini istemiştir. Dilerse bunları bir anda yok etme gücüne de sahiptir. Ancak böyle olmasını dilemiştir. Kimse de ondan hesap sorma gücüne sahip değildir.

Pratik hayatla ilgili Allah’ın kudretinin yansımasının nasıl olduğu konusunda sözü Kur'an’a bırakarak, verilen örnekler üzerinde düşünmenizin sizi tatmin edeceğini düşünüyoruz.

"Güldüren de ağlatan da O’dur. Akıtılan damladan  (meniden) iki çifti erkek ve dişiyi yaratan da O’dur; son yaratma da O’nun işidir. Zengin eden de, fakir eden de O’dur. Şira yıldızının Rabbi de O’dur. İlk Ad kavmini ve Semud kavmini yok edip geri bırakmayan, daha önce Nuh toplumunu yok eden de O’dur. -Onlar daha azgın, daha zalim idiler.- Ve alt üst olmuş kasabaları yere batıran, onları gömdükçe gömen de O’dur." (53/43-54)

"İnsanı biz yarattık, kendi kendine ne fısıldadığını da biliriz. Çünkü biz ona şah damarından daha yakınız."(50/16)

 İbrahim peygamberin diliyle Allah şöyle buyuruyor:

"Beni yaratan ve bana doğru yolu gösteren O’dur. Beni yediren, içiren de O’dur. Benim canımı alacak sonra diriltecek O’dur. Rabbim bana hikmet ver, salih kulların arasına kat."(26/78-83)

"Gökleri ve yeri yaratmış, size kendi cinsinizden eşler, çift çift hayvanlar var etmiştir. Bu suretle çoğalmanızı sağlamıştır. O’nun benzeri hiçbir şey yoktur. O işitendir, görendir."(42/11)

"Göklerin ve yerin hükümranlığı Allah’ındır. O dilediği şeyi yaratır. Dilediğine kız çocuk verir. Dilediğine erkek çocuk verir. Dilediğini de kısır bırakır. O bilendir ve her şeye gücü yetendir."(42/49-50)

 "Deki: "yer yüzünde dolaşın da, Allah’ın yaratmaya nasıl başladığına bir bakın. İşte Allah son yaratmayı da yapacaktır. Allah’ın her şeye gücü yeter. Dilediğine azap eder, dilediğine de acır. Sizler O’na döndürüleceksiniz. Sizler yerde ve gökte Allah’ı aciz bırakamazsınız. Allah’tan başka ne bir dostunuz nede bir yardımcınız vardır." (29/20-22)

O, Evveldir. Ahirdir. Zahirdir. Batındır. O her şeyi bilir. (57/3)

"Yeryüzünde vuku bulan ve sizin başınıza gelen herhangi bir musibet yoktur ki, biz onu yaratmadan önce, bir kitapta yazılmış olmasın. Şüphesiz bu Allah’a göre kolaydır.

(Allah bunu) elinizden çıkana üzülmeyesiniz ve Allah’ın size verdiği nimetlerle şımarmayasınız diye açıklamaktadır. Çünkü Allah kendini beğenip böbürlenen kimseleri sevmez." (57/22-23)

"Allah’tan başka güç ve kuvvet sahibi yoktur."

Bunların ardından birinci sorunuzla bağlantılı olarak diyeceksiniz ki, tüm dünyayı kan gölüne çeviren asrın tağutlarını Allah niçin kırıp geçirmiyor, yerin dibine batırmıyor? Tağutlar işini yaparken bu kadar ‘ümmeti Muhammed ‘ne yapıyor dersiniz? ‘Onlar da üzerine düşeni yapıyor’ diyebilmeyi ne kadar çok isterdik. Fakat onlar da görevlerini yapmış olsalardı, dünya bugünkü olumsuzluklara şahid olmazdı. Zulüm gücünü, benliğini yitirmiş küfre payandalık yapan insanların şaşkınlığından almaktadır. Allah’ı unutanlara Allah da kendilerini unutturmuş(59/19) küfrün karşısında zillete düşürmüştür. Allah, kendisine yardım etmeyenlere asla yardım etmez; Kendine yönelenleri de asla yardımsız bırakmaz. Hakka teslim olan fakat, yeryüzünde zayıflıkları sebebiyle ezilenlerin intikamını almaya Allah muktedirdir.

Allah asla ihmal etmez, imhal eder (zamanının gelmesini kollar). Zulüm, gazabın sınırına ulaşınca Allah asla tehir etmez. Geçmiş kavimlerin yok edilişindeki sünnetullahın işleyişine baktığımızda, o kavmin içinde yalnız Allah’a kul olan ve  O’na sığınarak dinini tebliğe çalışan bir toplumun varlığını görüyoruz. Allah Teala , onların eliyle zalimlere hakkı duyuruyor. Onlar ise hakkı tanımayıp haddi aşarak azgınlıklarını artırıyorlar. Allah da onları ansızın yakalayıp yok ediyor. Ancak içlerinde gerçekten iman eden bir kişi de olsa onu da rahmetiyle kurtarıyor. Bugün de saflar bu kadar belirginleşir, mücrimlerin durumu gazabın sınırına gelirse, sünnetullah hükmünü icra edecektir. Fakat bu bizi sorumluluktan kurtarmaz.

‘Helak ettiğimiz toplumlar içinde kendilerini iyi olarak görenler, kötülere mani olsalardı ya; olmadılar. Bizde hepsini birden helak ettik.’ İnzarın bizim için de geçerli olduğunu unutmayalım. Bulunduğumuz konum, yaşadığımız yer ve zaman, bizi kuşatan ortam ne olursa olsun; gücümüzün yettiği kadar sorumluluk hepimizin omuzlarına yüklenmektedir. Kimse kendisini müstağni göremez. Bu anlayışla kulluk bilincini kuşananlara selam olsun diyor, sizi Allah’a emanet ediyoruz.