Bush hükümeti bu parayı 2005 için seçimlerden sonra talep etmek istiyor. Böylece Irak savaşının toplam masrafı 225 milyar Dolara çıkacak.
Uzun süren Irak ve Afganistan savaşlarıyla Bush hükümeti, masrafların önünü alamıyor. Dolayısıyla , sözde seçimlerden sonra Washington Post’un haberine [1] göre, ek olarak, bir kez daha 70 milyar Dolar istenecek. Böylece Irak’ın işgalinden bu yana toplam masraf, 225 milyar Dolara çıkacak. Bu miktar, en kötü ilk senaryo planından daha fazla ve hatta 2002’deki savaş hazırlığında belirtilen 40 milyar Dolar’dan daha çok.
Irak’a girmeden önce herşey daha farklı görünüyordu. 2002 yılında, Bush hükümeti, savaş hazırlığı yaparken, en azından kamuoyuna karşı 40 milyar Dolarlık masraftan söz edilmişti, Afganistan’daki başarıdan sonra inanıldığı gibi eğer mesele çabuk halledilseydi, her ne kadar meşrulaştırmak için Saddam Hüseyin rejiminin kitle imha silahlarından bahsedilse bile.
Savaş nasıl biterse bitsin, hükümetin Amerikalılar’a taahhütü ‘savaş mali açıdan ehemmiyetsiz. Askeri müdahale en kötü şartlarda ancak 100 veya 200 Milyar Dolar gibi bir maliyet. Beyaz Sarayın ekonomi danışmanı Lawrens Lindsey’in Eylülde basına sunduğu bildiride güya ‘bu ( meblağ ) sadece gayri sarfi milli hasılanın % 1’e veya % 2’ye tekabul eder, savaş masrafları bu açıdan çok düşüktür’. [2] Lakin farklı hesaplarda mevcut, ama Beyaz Saray’da arzu edilmeyen ve fakat realitede ortaya çıkmış olan bu gözardı edilmiştir. (Irak savaşı ABD’ye 100 milyar ve 1.9 tirilyon Dolara mal olabilir).[3]
Bush hükümeti nihai olarak Saddam Hüseyinin devrilmesi ve bunun beraberinde getirdikleri sonuçları için 2003’de tam 75 Milyar Dolar ilave etmişti. Pentagon her ne kadar 100 milyar istemişsede, Beyaz Saray anlaşılı siyasi sebeplerden ötürü masrafları öncelikle düşük tutmak istedi. Öngörülen 75 milyar masrafın içinde sadece askeri harcamalar yoktu, bilakis dost ülkeler için, tekrar yeniden imar için ve gönüllü koalisyon için meblağlar bulunuyordu.
Savaş hareketlerinin bir kaç haftada biteceği tahmin ediliyordu. Öylede olmuştu, zira ABD Başkanı Bush Mayıs 2003’de uçak gemisinde ‘Mission accomplished’ yazılı bayrağın önünde optimist bir yaftayla ‘büyük savaş harekatlarının bittiğini’ duyurmuştu. Ancak bundan sonra ABD askerlerinin davranışlarından ve ABD yönetiminden de kaynaklanan usulca direnç başlıyordu ve bu da masrafları da daima yükseltiyordu, aynı zamanda ülkede yeniden imar engelleniyordu ve suikastler petrol ihracatını kısıtlıyordu.
2004 için Beyaz Saray kongreden Irak harekatı için 65 milyar Dolar daha aldı,( buna ilaveten 18.6 milyar Dolar yeniden imar içindi ).Bütçe planlaması 1 Ekimde tamamlandı, buna ilaveten Ağustos’da evvelden 25 milyar Dolar onaylanmıştı, böylece 2004 için tam 80 milyar Dolar masraf edilmişti . Emniyet açısından 2005’in masrafları belirtilmedi. Zira seçim kampanyası var ve Irak savaşı kanayan yaralardan birisi. Nisan 2004’de bile Pentagon elemanları [4] bu paranın yetmeyeceğini, 2005’in bütçesinin personel, silah, yakıt, ve tamir giderlerini karşılayamayacağını belirttiler. ( Enkazın önünde miyiz ?)[5]
Şu an daha önce onaylanmış olan 25 Milyar Doların dışında gerekli olan 70 Milyar Dolar, 2005 bütçesi için söylenmiş son söz değil. Bir Beyaz Saray sözcüsü: ‘Irak savaşı için paraların tutarı hakkında kesin karar, taleplerin kongreye beyanından sonra sabitleşecektir’ diyor. Bu şubat ayı olabilir, ama her şeye rağmen sayılar seçim geçtikten sonra resmen açıklanacak. Ama anlaşılan şimdi birisi seçimlerden önce kamuoyuna meselenin boyutunu belirginleştirmek istedi. Pentagon’dan bir yüksek rütbeli subayın Washington Post’a verdiği demecinde, sadece, ordu, ek olarak 30 milyar Dolar Irak savaşı için talep edecek. Buna takviye olarak daha 6 Milyar Dolar tahrip olmuş techizat için taleb edilecek.
Pentagon 2005 masraflarının beklentileriyle ilgili şimdiye kadar olduğu gibi iyimser bakamıyor, gelecek sene de 130.000 asker Irak’ta konuşlandırılmasının mecburiyetine inanılıyor. Buna ilave olarak 20.000 eleman özel emniyet firmalarından Pentagonun hizmetinde çalışacaklar. Savaşın başında dost ülkelerden daha fazla asker ve Irak’lı birliklerden daha hızlı katılım bekleniyordu. İki ümitte şimdiye kadar gerçekleşmedi...

Linkler
[1] http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A62554-2004Oct25.html
[2] http://www.heise.de/tp/deutsch/special/irak/13262/1.html
[3] http://www.heise.de/tp/deutsch/special/irak/13767/1.html
[4] http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A28903-2004Apr20?language=printer
[5] http://www.heise.de/tp/deutsch/special/ost/17250/1.html