Iktibas Dergisi

Aşağıdaki liste Amerika’nın Ortadoğu’daki siyasetinden bazı önemli hadiseleri içeriyor. Liste bölgede Amerika’ya yönelik bir kısım eleştirileri, Amerikanın uzun vadeli politikaları bağlamında otoriter rejimlere verdiği desteği dikkate almadığı için içermedi. (Suudi Arabistan’ın silahlandırılması, Şah altındaki İran gizli polisinin eğitimi, Türkiye’yi kürt köylerine karşı yürüttüğü acımasız saldırılarında silahlarla desteklemek ve yardım etmek vs. gibi). Liste ABD’nin dolaylı yoldan askeri, diplomatik ve ekonomik açıdan arkasını desteklediği İsrail’in birçok aksiyonlarını da içermiyor.

Bu şikayetlerden bir kaçının gerçekten, korkunç ve hiç bir surette meşrulaştırılamayacak 11 Eylül saldırılarını organize edenleri motive edip etmediği meçhul. Fakat şikayetlerin anti amerikan terörizmini üreten bir atmosfer oluşturduğu muhakkak.

1948: İsrail’in kuruluşu: ABD sınır dışı edilmiş Filistinlilerin geri dönüşüne müsaade etmesi için İsrail’e baskı yapmayı reddediyor.

1949: CIA Suriye’de seçimle işbaşına gelmiş hükümetin askeri darbeyle indirilmesini destekliyor.

1953: CIA İran’da demokratik seçimle iktidara gelmiş Musaddık Hükümetinin devrilmesine yardım ediyor, (bu hükümet biritanyalı Petrol şirketini devletleştirmişti). Bu hükümetin devrilmesi Şah Muhammed Rıza Pehlevi’nin çeyrek yüzyıl süren baskıcı ve diktatör yönetimine yol açıyor.

1956: ABD Mısır’daki Assuan barajı için vaadedilmiş mali yardımlarını, Mısır Doğu Blokundan silah aldıktan sonra, durduruyor.

1956: İsrail, Büyük Biritanya ve Fransa Mısır’a giriyorlar. ABD işgali desteklemiyor, ancak NATO-müttefiklerinin katılımı Washington’un bölgedeki itibarına ciddi zarar veriyor.

1958: Amerikan birlikleri Lübnan’a ‘asayişi’ sağlamak için giriyorlar.

60’ların başı: ABD’nin Irak’lı lider Abdul Kerim Kasım’a başarısız bir suikat girişimi

1963: ABD (daha sonra Saddam Hüseyin tarafından yönetilecek olan) Irak’lı Baas partisine komünistlerin isimlerini onları öldürmek üzere iletiyor.

1967: ABD İsrailin 1967’de işgal ettiği bölgelerden geri çekilmesini öngören Güvenlik Konseyindeki 242 nolu kararın yürürlüğü sokulmasına yönelik bütün çabaları bloke ediyor.

1970: Ürdün ve FKÖ arasında iç savaş. İsrail ve ABD, eğer Suriye FKÖ’yü desteklerse, Ürdün lehine olaya karışmayı planlıyorlar.

1972: ABD Mısırlı lider Enver Sedat’ın İsrail’le barış anlaşması yapma konusundaki girişimlerini engelliyor.

1973: ABD’nin askeri hava desteği İsrail’in Suriye ve Mısır’la yaptığı savaşta galip gelmesini sağlıyor.

1973-1975: ABD Irak’da Kürt isyanlarını destekliyor. 1975 yılında İran Irak’la bir anlaşma yaptığında ve sınırları kapattığında, Irak Kürtleri katletti ve ABD onların iltica istemlerini reddetti. Kissinger gizlice, bu ‘gizli aksiyonun misyonerlik çalışmasıyla karıştırılmaması gerektiğini’ açıklıyor.

1975: ABD Filistin sığınmacı kamplarına yönelik İsrail saldırılarını kınayan bir Güvenlik Konseyi kararını veto ediyor.

1978-79: İranlılar Şah’a karşı yürüyüşlere başlıyorlar. ABD Şah’ı ‘kayıtsız şartsız’ desteklemeyi vadediyor ve onu şiddet kullanmaya zorluyor. Son dakikaya kadar ABD askeri bir operasyon organize edip Şahı kurtarmaya çalıştı, fakat başarısız kaldı.

1979-1988: ABD Afganistan’daki Mücahidlere, Sovyet işgali Aralık 1979’da başlamadan 6 ay önce gizli destek vermeye başlıyor. Daha sonraki on yılda ABD eğitim hizmeti yanı sıra 3 milyar dolardan fazla silah vd. yardımlar gönderdi.

1980-1988: İran-Irak savaşı. Irak İran’a giriyor, ABD Güvenlik Konseyi’nin işgali kınama yönündeki her türlü girişimine karşılar. Az zaman sonra ABD Irak’ı terörü destekleyen devletler listesinden çıkartıyorlar ve Irak’a silah satımına izin veriyorlar. Aynı zamanda ABD İsrail’in İran’a silah vermesini sağlıyor ve 1985’de ABD direk (fakat gizliden gizliye) İran’a silah gönderiyor. ABD Irak’a gizli servis bilgileri aktarıyor. 1984’de Irak kimyasal silah kullanıyor; ABD Irak’la tekrar diplomatik ilişkileri kuruyor. 1987’de ABD Irak’ın desteklenmesi için kendi donanmasını İran körfezine gönderiyor; bir Amerikan gemisi İran’lı sivil bir uçağı vurup 290 insanı öldürüyor.

1981, 1986: ABD açık bir şekilde Kaddafi’yi provoke etme amacıyla Libya tarafından hak iddia edilen suların bulunduğu kıyılarında manevralar yapıyor.

1981 Libya’lı bir uçak bir roket atıyor, buna mukabil iki Libya’lı uçak düşürülüyor.

1986 Libya her türlü hedefden uzak bir yere düşen füzeler atıyor, bunun üzerine ABD bir Libya’lı devriye botuna saldırıyor, 72 insan öldürülüyor. Berlinli bir gece kulübünde bir bomba patladığında ve iki Amerikalı’yı öldürdüğünde, ABD bunun arkasında Kaddafi’nin olduğunu(bir ihtimal doğru olabilir) iddia ediyor ve Libya’da büyük çapta bombardımanlara başlıyor. Onlarca ve bu arada Kaddafi’nin üvey kızı ölüyor.

1982: ABD Lübnan’ın İsrail tarafından işgal edilmesine ‘yeşil ışık’ yakıyor, yaklaşık olarak 17 bin insan öldürülüyor. ABD, İsrail’in Amerikan silahlarını sadece kendini savunmaya yönelik olarak kulllanabileceğini öngören kanunlarını uygulamamayı kararlaştırıyor. ABD Güvenlik Konseyi’nin işgali kınayan bir çok kararlarını veto etmişti.

1983: Lübnan’a multinasyonal bir barış gücünün parçası olarak, USS New Jersey’nin bombardımanları dahil olmak üzere, iç savaşın bir tarafına müdahele eden Amerikan birliklerinin sevkiyatı gerçekleşiyor. Donanma karargahına bir intihar saldırısı sonucu geri çekiliyorlar.

1984: Amerikan destekli gerillalar Afganistan’da sivil bir uçağa ateş açıyorlar.

1987-1992: İlk Filistinli İntifada hareketini bastırmak için İsrail tarafından Amerikan silahları kullanılıyor. ABD İsrail’in zulmünü kınayan beş tane Güvenlik Konseyi kararını veto ediyor.

1988: Saddam Hüseyin binlerce Kürdü öldürüyor ve onlara karşı kimyasal silah kullanıyor. ABD Irak’la ekonomik ilişkilerini güçlendiriyor.

1988: ABD Lübnan’daki süregelen İsrail işgalini ve zulmünü kınayan 3 Güvenlik Konseyi kararını veto ediyor.

1990-1991: ABD Irak’ın Kuveyt işgalini diplomatik yollardan çözme önerilerinin hepsini geri çeviriyor. Irak’la savaşa karşı uluslararası bir koalisyon devreye sokuyor. Sivil alt yapılara saldırı düzenliyor. ‘İstikrar’ı sağlama düşüncesiyle, güneyde Şiilerin ve kuzeyde Kürtlerin savaş sonrası ayaklanmalarını desteklemeyi reddediyor, isyancıların ele geçirilen Iraklı silahlara ulaşmalarını engelliyor ve Iraklı helikopter uçuşlarını yasaklamayı reddediyor.

1991: Irak üzerinde korkunç bir ekonomik amborga var. ABD ve Büyük Biritanya ambargoyu kaldırmaya yönelik her türlü girişimleri bloke ediyorlar. Yüzbinlerce insan ölüyor. Güvenlik Konseyi, amborgonun Saddam Hüseyin’in kitle imha silahlarını geliştirme programlarına son vermesi durumunda kalkacağına söz verdiği halde, Washington ambargonun Saddam Hüseyin iktidarda kaldığı sürece devam etmesi gerektiğini söylüyor. Gerçekten de ambargo Saddam’ın pozisyonunu güçlendiriyor. Amborgoların fahiş insani sonuçları hakkındaki bir soruya Madeleine Albright ‘bedele değer olduğunu’ açıkladı.

1993: ABD Missiles roketlerini Irak’a, Cumhurbaşkanı Bush’a yönelik 2 ay önce sözde bir suikast girişiminden dolayı kendini savunma hakkına dayanarak, fırlatıyor.

1998: ABD ve İngiltere Irak’ı silahlarını teftiş etme yüzünden bombalıyorlar, o sıra Güvenlik Konseyi olayı açıklığa kavuşturmak için bölgede bulunduğu halde.

1998: ABD Tanzanya ve Kenya’daki Amerikan elçiliklerine yönelik saldırılarına bir misilleme olarak Sudan’ın tıbbi ihtiyacının yarısını karşılayan bir fabrikayı imha ediyor ve bu fabrikanın kimyasal savaş hazırlığı için kullanıldığını iddia ediyor. Daha sonra kimyasal silah iddiasına yönelik hiç bir delilinin bulunmadığını itiraf ediyor.

2000: İsrail Filistin’deki ayaklanmayı bastırmak için Amerikan silahlarını kullanıp yüzlerce sivili öldürüyor.

Znet

İngilizce’den Almanca’ya tercüme: Herrmann Cropp

Tercüme: Kamil Cengiz

Designed by medem